Prosječna plata u Republici Srpskoj u septembru dostigla je 1.727 KM, ali najnoviji statistički podaci otkrivaju i znatno nepovoljniju stranu ekonomskih kretanja. Industrijska proizvodnja za devet mjeseci pala je za 6,9 odsto, broj zaposlenih u industriji smanjen je na godišnjem nivou, a spoljnotrgovinski deficit premašio je dvije milijarde maraka. Istovremeno, godišnja inflacija dostigla je šest odsto, uz posebno izražen rast cijena goriva.
Prema podacima koje je Republički zavod za statistiku Republike Srpske objavio danas, 22. oktobra, prosječna neto plata isplaćena u septembru 2026. godine iznosila je 1.727 KM, što je za 1,9 odsto više nego u avgustu, a za 10,9 odsto više nego u septembru prošle godine.
Međutim, kada se u obzir uzme rast potrošačkih cijena, stvarno povećanje prosječne plate bilo je znatno manje. Realan rast na godišnjem nivou iznosio je 4,6 odsto, dok je u odnosu na avgust plata realno porasla za 0,9 odsto.
Prosječna bruto plata u septembru iznosila je 2.668 KM.
Razlika između najbolje i najslabije plaćenih djelatnosti čak 932 KM
Podaci pokazuju velike razlike u primanjima između pojedinih djelatnosti.
Najviša prosječna neto plata, 2.242 KM, isplaćena je u stručnim, naučnim i tehničkim djelatnostima, dok su radnici u hotelijerstvu i ugostiteljstvu u prosjeku primili svega 1.310 KM.
Razlika između ove dvije djelatnosti iznosi 932 KM mjesečno.
Prosječne neto plate u Republici Srpskoj u septembru 2026. godine. Razlika između najviše i najniže plaćene djelatnosti iznosi 932 KM. Izvor: Republički zavod za statistiku RS. Grafika: Dobojski info.
U poređenju sa septembrom prošle godine, nominalne plate porasle su u svim statistički praćenim područjima. Najveći rast zabilježen je u zdravstvu i socijalnom radu, 18,2 odsto, zatim u djelatnostima snabdijevanja vodom, kanalizacije i upravljanja otpadom, 13,5 odsto, te obrazovanju, 13,4 odsto.
Ipak, prosječna plata nije pokazatelj koliko zarađuje najveći broj radnika. Za potpuniju sliku životnog standarda potrebni su i podaci o medijalnoj plati, raspodjeli zarada i troškovima života domaćinstava, koji nisu obuhvaćeni ovim saopštenjem.
Gorivo skuplje za 47,3 odsto, prevoz za 27 odsto
Godišnja inflacija u Republici Srpskoj u septembru je dostigla 6 odsto, dok su potrošačke cijene u odnosu na avgust porasle za jedan odsto.
Najveći godišnji rast zabilježen je u kategoriji prevoza, čak 27 odsto. Tome je najviše doprinijelo povećanje cijena goriva i maziva za automobile od 47,3 odsto.
Stanovanje je poskupjelo za 13 odsto, uz rast cijena tečnih goriva od 27,5 odsto.
U zdravstvu je zabilježen rast cijena od 9,3 odsto, pri čemu su bolničke usluge, prema statističkim podacima, poskupjele za čak 139,1 odsto. Ovaj podatak odnosi se na određenu grupu usluga u okviru indeksa potrošačkih cijena i ne znači da su svi troškovi liječenja porasli u istom procentu.
Cijene u restoranima i hotelima porasle su za 5,3 odsto, a u rekreaciji i kulturi za 4,3 odsto.
S druge strane, odjeća i obuća bile su jeftinije za 4,1 odsto, dok su cijene hrane i bezalkoholnih pića u prosjeku smanjene za 0,5 odsto. Najveći doprinos tome dali su pad cijena voća od 8,5 odsto i mlijeka i mliječnih proizvoda od 6,4 odsto.
To, međutim, ne znači da su ukupni troškovi života smanjeni. Cijene su na godišnjem nivou porasle u deset od ukupno 12 glavnih kategorija proizvoda i usluga.
Godišnje promjene potrošačkih cijena u odabranim kategorijama u Republici Srpskoj, septembar 2026. u odnosu na septembar 2025. godine. Izvor: Republički zavod za statistiku RS. Grafika: Dobojski info.
Industrijska proizvodnja u ozbiljnom padu
Dok plate nominalno rastu, podaci o industrijskoj proizvodnji pokazuju znatno nepovoljnija kretanja.
Kalendarski prilagođena industrijska proizvodnja u Republici Srpskoj od januara do septembra 2026. bila je manja za 6,9 odsto nego u istom periodu prošle godine.
U septembru je industrijska proizvodnja, u poređenju sa istim mjesecom 2025. godine, smanjena za 4,9 odsto.
Istina, desezonirani podaci pokazuju rast od 6,1 odsto u odnosu na avgust, ali jedan mjesec oporavka ne mijenja činjenicu da je proizvodnja na godišnjem nivou i dalje u padu.
Nepovoljan trend prati i zaposlenost u industriji.
Broj industrijskih radnika u septembru bio je 3,1 odsto manji nego u istom mjesecu prošle godine, a 3,6 odsto manji od prosjeka za 2025. godinu.
U odnosu na avgust zabilježeno je povećanje broja zaposlenih od 0,7 odsto.
Ovi podaci pokazuju da istovremeno postoje kratkoročni znaci poboljšanja i izražen godišnji pad industrijske aktivnosti i zaposlenosti.
Uvoz raste, izvoz pada: deficit premašio dvije milijarde KM
Posebno upozoravaju podaci o spoljnotrgovinskoj razmjeni.
Republika Srpska je od januara do septembra ove godine izvezla robu vrijednu 3,937 milijardi KM, što je za 0,7 odsto manje nego u istom periodu prošle godine.
Istovremeno je uvezeno robe u vrijednosti od 6,083 milijarde KM, odnosno 8,9 odsto više nego godinu ranije.
Razlika između uvoza i izvoza iznosi 2,146 milijardi KM.
To znači da je Republika Srpska za prvih devet mjeseci 2026. godine uvezla robe u vrijednosti od približno 2,15 milijardi KM više nego što je izvezla.
Pokrivenost uvoza izvozom iznosila je svega 64,7 odsto.
Robna razmjena Republike Srpske sa inostranstvom od januara do septembra 2026. godine. Spoljnotrgovinski deficit iznosio je 2,146 milijardi KM. Izvor: Republički zavod za statistiku RS. Grafika: Dobojski info.
Trend je posebno izražen u septembru, kada je izvoz iznosio 469 miliona KM, što je tri odsto manje nego godinu ranije, dok je uvoz povećan za 17,1 odsto, na 764 miliona KM.
Samo tokom septembra spoljnotrgovinski deficit iznosio je 295 miliona KM, a pokrivenost uvoza izvozom pala je na 61,4 odsto.
Najviše robe izvezeno je u Srbiju, u vrijednosti od 735 miliona KM, i Hrvatsku, 636 miliona KM.
Najveći uvoz ostvaren je iz Srbije, 997 miliona KM, te Italije, 937 miliona KM.
Električna energija bila je najzastupljenija pojedinačna grupa proizvoda u izvozu, sa 381 milion KM, dok su u uvozu najveći udio imala naftna ulja i ulja dobijena od bitumenoznih minerala, osim sirovih, sa 529 miliona KM.
Rast plata ne otklanja slabosti privrede
Septembarski statistički pokazatelji zato daju različitu sliku ekonomskih kretanja u Republici Srpskoj.
S jedne strane, prosječna plata raste i nominalno i realno, što predstavlja pozitivan pokazatelj za zaposlene.
S druge strane, industrijska proizvodnja i zaposlenost u industriji zaostaju za prošlogodišnjim nivoom, dok se jaz između vrijednosti uvezene i izvezene robe povećava.
Posebno je važno razlikovati rast prosječne plate od ukupnog ekonomskog napretka. Veća prosječna primanja sama po sebi ne znače da je proizvodnja ojačala, da je otvoreno više radnih mjesta ili da je privreda postala konkurentnija.
Podaci Republičkog zavoda za statistiku potvrđuju da je u septembru došlo do realnog rasta prosječne plate, ali istovremeno pokazuju da Republika Srpska u 2026. godini bilježi pad industrijske proizvodnje, smanjenje broja zaposlenih u industriji na godišnjem nivou i izražen spoljnotrgovinski deficit.
Upravo zbog toga ocjena stanja privrede ne može se zasnivati samo na jednom pokazatelju, naročito ne na prosječnoj plati.
***
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
