Ustavni sud Bosne i Hercegovine odlučio je da različiti platni koeficijenti za nastavnike sa višom i visokom stručnom spremom u Republici Srpskoj nisu diskriminatorni.
Odluka je donesena na 172. plenarnoj sjednici Ustavnog suda BiH, održanoj 2. i 3. jula 2026. godine, a predmet je vođen pod oznakom U-23/25.
U ovom predmetu Ustavni sud BiH odlučivao je po zahtjevu Osnovnog suda u Banjaluci, koji je zatražio ocjenu ustavnosti pojedinih odredbi Zakona o platama zaposlenih u osnovnim i srednjim školama i đačkim domovima u Republici Srpskoj.
Spor se odnosio na pitanje da li su nastavnici sa višom stručnom spremom diskriminisani zato što imaju niži platni koeficijent u odnosu na nastavnike sa visokom stručnom spremom.
Prema zakonskim rješenjima, nastavnik, bibliotekar, sekretar i računovođa sa visokom stručnom spremom u osnovnim školama razvrstani su u platnu podgrupu sa koeficijentom 23,58, dok su nastavnik i učitelj sa višom stručnom spremom razvrstani u podgrupu sa koeficijentom 20,76.
Ustavni sud BiH je, međutim, zaključio da takvo razlikovanje nije suprotno Ustavu BiH, niti Evropskoj konvenciji za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.
Kako je navedeno u saopštenju Ustavnog suda BiH, propisivanjem različitog platnog koeficijenta za nastavnike sa višom i visokom stručnom spremom uspostavljen je „razuman odnos proporcionalnosti“ između upotrijebljenog sredstva i legitimnog cilja koji se želi postići.
Drugim riječima, Ustavni sud BiH smatra da zakonodavac može različito vrednovati različite nivoe stručne spreme i da samo postojanje različitih koeficijenata ne znači automatski diskriminaciju.
Ova odluka posebno je važna za prosvjetne radnike koji godinama ukazuju na razlike u platama među zaposlenima koji obavljaju slične ili iste poslove, ali imaju različit stepen formalnog obrazovanja.
Slična tema ranije je bila pred Ustavnim sudom Republike Srpske. Inicijativu je tada podnio Jugoslav Ilić iz Čelinca, smatrajući da su nastavnici sa višom stručnom spremom diskriminisani u odnosu na nastavnike sa visokom stručnom spremom kojima je za isti rad određen viši platni koeficijent.
Ustavni sud Republike Srpske je 26. marta 2025. godine odbio da prihvati dio inicijative, uz obrazloženje da zakonodavac ima pravo da uređuje platne grupe i koeficijente, te da nastavnici sa različitim stepenom stručne spreme nisu u potpuno istoj pravnoj situaciji.
Sada je i Ustavni sud BiH, odlučujući po zahtjevu Osnovnog suda u Banjaluci, zauzeo stav da sporne odredbe nisu dovele do diskriminacije nastavnika sa višom stručnom spremom.
To znači da ostaje na snazi zakonski model prema kojem se plate zaposlenih u školama obračunavaju na osnovu radnog mjesta, platne grupe, platne podgrupe i odgovarajućeg koeficijenta.
Puna odluka Ustavnog suda BiH u predmetu U-23/25 još nije objavljena. Iz Ustavnog suda BiH najavljeno je da će odluke donesene na plenarnoj sjednici biti dostavljene podnosiocima zahtjeva i apelantima u roku od mjesec dana, a potom objavljene na internet stranici Suda.
***
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
