Gasovod kroz Doboj i Stanare: Kuda je planirana trasa, kako provjeriti parcelu i šta pripada vlasnicima

Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske objavilo je 19. oktobra 2026. godine obavještenje o prijemu zahtjeva za prethodnu procjenu uticaja na životnu sredinu. Građanima je ostavljen rok od 15 dana za mišljenja, komentare i primjedbe. Nosilac projekta je Sarajevo-gas a.d. Istočno Sarajevo. Službeno obavještenje dostupno je na stranici Ministarstva.

Iz samog obavještenja ne može se zaključiti da su pribavljene sve dozvole, završena eksproprijacija ili određeni datumi početka radova na pojedinačnim imanjima.

Projekat obuhvata glavni gasovod, priključne vodove i prateće stanice

Prema elaboratu koji je izradio RADIS, objavljenom na stranici Ministarstva (PDF), planirana dionica od petlje Doboj, odnosno odvojka za Doboj, do Glavne mjerno-regulacione stanice Banja Luka duga je 94,40 kilometara. Ta dužina odnosi se na cijelu dionicu, a ne samo na područje Doboja.

Predviđene su cijevi oznaka DN 500 i DN 400, priključni gasovodi te objekti za mjerenje, regulaciju, kontrolu i održavanje sistema. Glavne mjerno-regulacione stanice planirane su za Prnjavor, Laktaše i Banju Luku, uz druge stanice i prateće objekte.

Trasa obuhvata područja Doboja, Dervente, Stanara, Prnjavora, Laktaša i Banje Luke. Najvećim dijelom prati autoput „9. januar“, približno 20 metara od putnog pojasa, uz odstupanja tamo gdje prostorni uslovi to zahtijevaju.

U Doboju je predviđen prolazak ispod korita rijeke Bosne, a na području Laktaša ispod Vrbasa. Na ukrštanjima sa putevima i autoputevima planirani su podbušivanje i zaštitne cijevi. Tehnički opis i pregled objekata nalaze se na stranicama 9–13 elaborata.

Za vlasnike zemljišta važan je i prostor potreban tokom gradnje. Dokument navodi radni pojas od devet metara sa obje strane ose gasovoda, ukupno 18 metara. Na ograničenim lokacijama predviđen je uži pojas od 12 metara, odnosno 8+4 metra, dok je na mjestima podbušivanja potreban širi prostor za mašine.

To znači da zahvat nije ograničen na širinu same cijevi. Istovremeno, radni pojas ne treba poistovjećivati sa svim trajnim ograničenjima gradnje i korišćenja zemljišta: njih treba provjeriti za konkretnu lokaciju.

U dobojskom dijelu dokumentacije navedeno je sedam naziva katastarskih opština, ali jedan nije usaglašen

Elaborat sadrži dva spiska: prvi navodi parcele koje izgradnja angažuje, a drugi parcele za radni pojas, uz oznaku „nepotpuna eksproprijacija“.

U spisku radnog pojasa za Doboj, na stranicama 21–22, navedene su sljedeće katastarske opštine:

*Na stranici 13, u prvom spisku, navedena je Grapska Donja, dok na stranici 21 piše Grapska Gornja. Ovu razliku treba razjasniti sa nadležnima.

Brojevi u tabeli dobijeni su prebrojavanjem stavki iz dokumenta. Ne predstavljaju broj vlasnika ili domaćinstava, niti pokazuju koliki dio svake parcele je zahvaćen. Dva projektna spiska se preklapaju i ne smiju se sabirati.

Uočena je i razlika za KO Prnjavor Mali: prvi spisak navodi parcele 120/2, 118/1 i 117, dok spisak radnog pojasa sadrži 120, 118/1, 118/2 i 117. Brojeve 120 i 120/2 ne treba izjednačavati bez provjere u katastru.

Nazivi Foča, Prnjavor Mali i Prnjavor Veliki ovdje se odnose na katastarske opštine navedene u dijelu elaborata za Grad Doboj.

Za Stanare su navedeni Cvrtkovići, Mitrovići i Brestovo

Na stranici 24 elaborata, u spisku radnog pojasa za Opštinu Stanari, nalazi se ukupno 99 stavki:

U dokumentu je napisan naziv „Cvrtkovići“, dok Opština za naselje koristi naziv Cvrtkovci. Za provjeru konkretne zemlje potrebno je potvrditi službeni naziv i šifru katastarske opštine, jer naziv naselja i naziv KO ne moraju uvijek biti istovjetni. Podatak o nazivu naselja dostupan je na stranici Opštine Stanari.

Prvi spisak parcela za Stanare nalazi se na stranicama 15–16, a spisak radnog pojasa na stranici 24. Za Doboj treba pregledati stranice 13–14 i 21–22.

Pregledna karta pokazuje pravac, ali za provjeru međe treba detaljan katastarski plan

U elaboratu postoji pregledna karta Doboj–Stanari, na stranici 65, kao i izvodi prostornih planova Doboja i Stanara na stranicama 226 i 231. Njihova rezolucija nije dovoljna za pouzdano očitavanje granica pojedinačnih parcela.

Na posljednjoj, 328. stranici, kopije katastarskih planova za Doboj i Stanare navedene su kao prilozi „na CD-u“. Ti detaljni prilozi nisu uključeni u pregledani PDF.

Zbog toga vlasnik ne bi trebalo da zaključuje da gasovod sigurno prolazi ili ne prolazi kroz njegovo imanje samo na osnovu pregledne karte. Potrebno je tražiti plan sa ucrtanom trasom i pojasom zahvata, uz broj parcele i zahvaćenu površinu u kvadratnim metrima.

Provjera parcele počinje brojem čestice i katastarskom opštinom

Građani mogu prvo otvoriti javni eKatastar RUGIPP-a, izabrati grad ili opštinu, zatim katastarsku opštinu i unijeti broj parcele. Ako parcela ima podbroj, treba unijeti i njega, na primjer 512/1.

Portal omogućava pregled katastarskih podataka i, kada je dostupan, prikaz parcele na karti. Međutim, eKatastar nije karta planiranog gasovoda, a njegovi podaci imaju informativni karakter i ne predstavljaju javnu ispravu.

Nakon toga treba:

1. Provjeriti oba spiska iz elaborata, uz tačan broj, podbroj i KO.
2. Zatražiti grafički prilog za svoju parcelu, sa površinom zahvata.
3. Provjeriti vrstu zahvata: oduzimanje zemljišta, službenost ili privremeno zauzimanje.
4. Tražiti podatke o ograničenjima, pristupu mehanizacije, održavanju gasovoda i vraćanju zemljišta u stanje za korišćenje.
5. Ako je postupak pokrenut, zatražiti broj predmeta, nadležnog službenika i dokumentaciju za učešće u postupku.

Kod parcela koje su cijepane ili imaju oznake iz različitih premjera treba tražiti i vezu između starih i novih brojeva.

Za katastarske podatke i postupak eksproprijacije prvi kontakti su:

• RUGIPP, Područna jedinica Doboj — Svetog Save 26, telefon 053 221 993, e-mail Ova email adresa je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript u vašem brauzeru da biste je videli..
• RUGIPP, Područna jedinica Stanari — Stanari bb, telefon 053 296 535, e-mail Ova email adresa je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript u vašem brauzeru da biste je videli..

Kontakti su navedeni u službenom imeniku RUGIPP-a.

Za plansku dokumentaciju građani se mogu obratiti i Odjeljenju za prostorno uređenje Grada Doboja, na 053 241 945 ili Ova email adresa je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript u vašem brauzeru da biste je videli., te nadležnom odjeljenju Opštine Stanari, preko centrale 053 201 810. Kontakti i nadležnosti objavljeni su na stranicama Grada Doboja i Opštine Stanari.

Pitanja o projektnoj trasi, tehničkim rješenjima i planiranim radovima mogu se uputiti nosiocu projekta, Sarajevo-gasu a.d. Istočno Sarajevo, na Ova email adresa je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript u vašem brauzeru da biste je videli.. Službena kontakt-stranica preduzeća sadrži i telefon 057 340 113.

Eksproprijacija ne znači u svakom slučaju da vlasnik ostaje bez cijele parcele

Za ovaj infrastrukturni pravac donesen je poseban zakon o eksproprijaciji za gasovod Šepak–Novi Grad i autoput Glamočani–Banja Luka–Mliništa, objavljen u „Službenom glasniku Republike Srpske“ broj 49/26. Izvorni tekst zakona može se preuzeti sa stranice Narodne skupštine Republike Srpske (ZIP).

Zakon utvrđuje opšti interes za projekat, dok se obuhvat pojedinačnih nepokretnosti vezuje za plansku dokumentaciju. Postupak vodi RUGIPP, a stranke su Republika Srpska kao korisnik eksproprijacije i vlasnik nepokretnosti.

Za građane su važne tri različite situacije:

Ove razlike proizlaze iz članova 7–9 Zakona o eksproprijaciji, čiji je osnovni tekst dostupan na stranici Narodne skupštine RS (ZIP).

Za ovu dionicu nije potvrđena jedinstvena cijena zemljišta po kvadratnom metru

U pregledanoj projektnoj dokumentaciji nije objavljen cjenovnik naknada za vlasnike u Doboju i Stanarima. Iznos zavisi od vrste zahvata, procijenjene tržišne vrijednosti i štete.

Zakon propisuje različite osnove obračuna:

• Za eksproprisano zemljište naknada treba biti pravična i ne niža od tržišne vrijednosti.
• Kod službenosti naknada se određuje prema umanjenju tržišne vrijednosti nepokretnosti zbog tog ograničenja, kao i prema nastaloj šteti.
• Kod privremenog zauzimanja primjenjuju se pravila o tržišnoj zakupnini.
• Usjevi, voćnjaci, šuma i drugi zahvaćeni elementi procjenjuju se prema stvarnom stanju i odgovarajućim zakonskim odredbama.

Pravila su sadržana u članovima 54 i 57–66 Zakona o eksproprijaciji. Zato nije opravdano unaprijed obećavati isti iznos po kvadratu ili isti procenat naknade svim vlasnicima.

Prema članu 11 posebnog zakona, RUGIPP određuje vještaka koji procjenjuje nepokretnost. Nalaz treba dostaviti strankama prije rasprave, a trošak tog vještačenja snosi korisnik eksproprijacije.

Vlasnik treba provjeriti da li procjena obuhvata tačnu površinu, namjenu zemljišta, ograničenja budućeg korišćenja, posljedice po ostatak parcele i štetu na usjevima, stablima, ogradama ili pristupu. Prije radova korisno je fotografisati stanje i tražiti da ono bude evidentirano zapisnikom.

Rok za žalbu u posebnom postupku je osam dana

Član 15 posebnog zakona propisuje 30 dana za donošenje prvostepenog akta od podnošenja prijedloga za eksproprijaciju, a žalba se može izjaviti u roku od osam dana od prijema prvostepenog rješenja. To nije rok za završetak gradnje niti za isplatu svih naknada.

Ako nema sporazuma o naknadi dva mjeseca od pravosnažnosti rješenja o eksproprijaciji, predmet se upućuje nadležnom sudu radi određivanja naknade. Zakon omogućava upućivanje i ranije, a ako organ ne postupi, stranka se može neposredno obratiti sudu.

Ako ostatak parcele poslije zahvata izgubi mogućnost normalnog korišćenja, pod zakonskim uslovima može se tražiti i njegova eksproprijacija. Takav zahtjev treba blagovremeno postaviti.

Važno je znati i da zakon za infrastrukturu dopušta izuzetno ranije stupanje u posjed, uz odluku Vlade i propisane uslove. Zbog toga nije tačno da radovi u svakom slučaju moraju čekati konačan dogovor o naknadi. Ova pitanja uređuju članovi 11, 33 i 70 Zakona o eksproprijaciji sa izmjenama.

Građani sada mogu podnijeti primjedbe na uticaj projekta na životnu sredinu

Primjedbe se dostavljaju Ministarstvu:

• elektronski, na Ova email adresa je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript u vašem brauzeru da biste je videli.;
• na adresu Trg Republike Srpske 1, Banja Luka.

Obavještenje od 19. oktobra propisuje rok od 15 dana. Prema opštem pravilu iz člana 88 Zakona o opštem upravnom postupku, dan objave se ne računa, pa tako izračunat rok ističe 3. novembra 2026. godine. U obavještenju nije posebno ispisan krajnji kalendarski datum; preporučljivo je primjedbe poslati ranije i sačuvati dokaz o predaji.

Primjedba će biti korisnija ako navodi konkretno mjesto, parcelu i problem: blizinu bunara, prelazak vodotoka, pristup njivi, odvodni kanal, voćnjak, klizište ili drugi podatak sa terena.

Za područje Doboja posebno je važno provjeriti način zaštite Bosne i okolnog zemljišta tokom radova. Za poljoprivredna imanja u obje lokalne zajednice važna su pitanja skidanja i vraćanja plodnog sloja zemlje, popravke drenaže, pristupa mehanizacije i naknade štete. Građani mogu tražiti i čitljive katastarske priloge koji su u elaboratu označeni kao prilozi na CD-u.

Ekološke primjedbe i žalba u postupku eksproprijacije odvojene su stvari, sa različitim predmetom i rokovima.

Prolazak gasovoda kroz naselje ne znači automatski i kućni priključak

Magistralni gasovod služi transportu gasa, dok je za snabdijevanje domaćinstava potrebna i lokalna distributivna mreža. Na stranici 303 elaborata navedeno je da će za drugu fazu biti izrađen poseban glavni projekat kojim će se precizirati distributivni gasovod.

Zato iz sada objavljene dokumentacije nije moguće obećati datum priključenja svakog naselja u Doboju i Stanarima, cijenu kućnog priključka ili budući račun za gas.

Za vlasnike zemljišta prvi korak ostaje provjera tačne parcele, površine zahvata i prava koja se na njoj predviđaju. Za buduće potrošače potrebno je odvojeno tražiti podatke o distributivnoj mreži, uslovima priključenja i rokovima snabdijevanja.