Zabrana detaljnih geoloških istraživanja, trajna zaštita izvorišta i proglašenje dijelova Ozrena nacionalnim parkom zahtjevi su upućeni sa javne tribine održane 18. oktobra u Kakmužu. Prema saopštenju Udruženja „Ozrenski Studenac“, okupilo se više od 400 mještana, a predstavnici ekoloških udruženja iznijeli su tvrdnje o uzorkovanju zemljišta bez saglasnosti vlasnika i najavili prikupljanje njihovih izjava.
Na skupu je dr Violeta Santrač iz Banjaluke održala stručnu prezentaciju o uticaju nikla na pčele. Predstavnici udruženja „Ozrenski Studenac“ i „Gostilj“ predstavili su javno dostupne materijale o istraživanjima na području Ozrena, uključujući podatke o mjestima uzorkovanja zemljišta i stijena.
Udruženja tvrde da vlasnici nisu dali saglasnost
U saopštenju se navodi da dokumenti kompanije Lykos Metals, objavljeni preko Australijske berze (ASX) u decembru 2021. godine, sadrže koordinate više od hiljadu mjesta uzorkovanja. Predstavnici udruženja objašnjavaju da je njihovim naknadnim unošenjem u Google Maps omogućen pregled približnih lokacija na području Karanovca, Sočkovca i Kakmuža.
Udruženja tvrde da vlasnici pojedinih imanja tokom 2021. godine nisu bili obaviješteni o uzorkovanju niti su dali saglasnost za ulazak na svoje posjede. Navode i da postoje mještani spremni da svjedoče o tim okolnostima.
Prema njihovom tumačenju koordinata, uzorci su uzimani i na području predviđenom za zaštitu, uz izvorišta te u blizini kuća, voćnjaka, vjerskih objekata i grobalja. Ovi navodi predstavljaju tvrdnje udruženja i nisu nezavisno potvrđeni za svaku pojedinačnu lokaciju.
Iz „Ozrenskog Studenca“ najavljuju da će, uz pomoć advokata, prikupljati izjave vlasnika zemljišta radi dostavljanja nadležnim organima i pripreme mogućih tužbi.
Na javnoj karti više od 1.300 oznaka uzoraka
Na javno dostupnoj karti „Uzorci zemlje i stijena do 13 Aprila 2022“, prema podacima prikazanim u njenim slojevima, nalazi se ukupno 1.339 oznaka uzoraka.
Sloj koji se poziva na izvještaj iz decembra 2021. sadrži 942 oznake uzoraka zemljišta i 188 oznaka uzoraka stijena. U dodatnim slojevima, vezanim za izvještaje od 4. februara i 13. aprila 2022. godine, prikazano je još 115, odnosno 94 oznake uzoraka zemljišta.
Uz pojedinačne oznake navedeni su identifikacioni brojevi uzoraka, koordinate, nadmorska visina, rezultati hemijskih analiza i izvještaji kompanije iz kojih su podaci preuzeti.
Riječ je o korisničkoj karti, čiji je autor prikazan pod nazivom „Sockovac Necebitirudnika“. Ona omogućava pregled rasporeda označenih mjesta, ali sama po sebi ne utvrđuje vlasništvo nad parcelama niti postojanje saglasnosti za uzorkovanje. Broj oznaka ne predstavlja broj različitih parcela ili vlasnika, a datumi izvještaja nisu nužno datumi uzimanja uzoraka.
Policija podnijela izvještaj zbog sumnje u neistinitu izjavu
Policijska uprava Doboj je 11. septembra 2026. godine podnijela Okružnom javnom tužilaštvu Doboj izvještaj protiv I. O. iz Bijeljine, osnivača i direktora jednog privrednog društva, u vezi sa pribavljanjem odobrenja za geološka istraživanja na području opštine Petrovo.
Prema saopštenju MUP-a Republike Srpske, postoji osnov sumnje da je prijavljeni sačinio i ovjerio izjavu sa neistinitim podatkom da ima riješene imovinsko-pravne odnose na parcelama predviđenim za istraživanja.
Izvještaj je podnesen zbog sumnje na krivična djela „Falsifikovanje ili uništavanje službene isprave“ i „Navođenje na ovjeravanje neistinitog sadržaja“. Policija je navela i da je odobrenje za istraživanja naknadno poništeno u postupku pokrenutom od strane više vlasnika parcela koji nisu dali saglasnost za istraživanja.
Podnošenje policijskog izvještaja ne znači da je krivična odgovornost prijavljenog utvrđena, niti samo po sebi potvrđuje zasebne tvrdnje udruženja o uzorkovanju iz 2021. godine.
Zaštita izvorišta i zahtjev za nacionalni park
Sa tribine je zatraženo da Skupština opštine Petrovo uputi službeni zahtjev predsjedniku Vlade Republike Srpske Savi Miniću za hitnu zabranu detaljnih geoloških istraživanja na Ozrenu. Udruženja navode da uz zahtjev treba priložiti rezultate ranije održanog referenduma, odluku lokalne skupštine i dokumentaciju o pokrenutim sudskim postupcima.
Zatraženo je i hitno pokretanje postupka za trajnu zaštitu vodоzaštitne zone na potezu Volujak u Kakmužu – Čavčinovac – Vrela – Mala Prenja.
Jedan od zahtjeva je da se preko narodnog poslanika dr Zorana Blagojevića pokrene postupak pred Narodnom skupštinom Republike Srpske za proglašenje dijelova Ozrena nacionalnim parkom.
Traže prisustvo opštinskih zvaničnika na terenu i saradnju sa Gračanicom
U slučaju pokušaja nenajavljenih radova, učesnici tribine zahtijevaju stalno prisustvo načelnika opštine ili predsjednika Skupštine opštine, uz najmanje tri odbornika, na terenu radi zaštite građana.
Od Skupštine opštine Petrovo traži se i da prema Gradu Gračanica pokrene inicijativu za održavanje zajedničke tematske sjednice o mogućem štetnom uticaju istraživanja na životnu sredinu i mjerama koje bi trebalo preduzeti.
Prema saopštenju „Ozrenskog Studenca“, u roku od deset dana biće predstavljeni rezultati mjera zatraženih na vanrednom sastanku održanom 9. oktobra u Sočkovcu.
***
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
