Slovenija je nedavno napravila značajan iskorak – postaje jedna od rijetkih evropskih zemalja koja je odlučila legalizovati marihuanu za ličnu upotrebu. Novi zakon, koji stupa na snagu ove godine, omogućiće građanima da legalno posjeduju do 150 grama marihuane i uzgajaju do četiri biljke po domaćinstvu. Iako komercijalna prodaja ostaje zabranjena, ovaj potez označava važan korak ka liberalnijem pristupu kanabisu u Evropi. Ali šta se zapravo dešava na evropskom nivou? - piše tportal.hr.
Iako nijedna članica Evropske unije još uvijek nije u potpunosti legalizovala rekreativnu upotrebu kanabisa na nacionalnom nivou, sve je više zemalja koje joj postepeno otvaraju vrata dekriminalizacijom, dozvolom za kućni uzgoj, kao u Sloveniji, ili uspostavljanjem prostora za neprofitne kanabis klubove.
Evo kakva je trenutna situacija u evropskim zemljama:
Zemlje koje su legalizovale marihuanu za rekreativnu upotrebu
Njemačka
Od 1. aprila 2024. Njemačka je postala prva velika evropska država koja je legalizovala rekreativno konzumiranje marihuane. Odrasli stariji od 18 godina mogu posjedovati do 25 grama u javnosti i do 50 grama kod kuće, te uzgajati do tri biljke po osobi. Takođe je dozvoljeno osnivanje neprofitnih kanabis klubova sa do 500 članova koji smiju distribuirati marihuanu među svojim članovima.
Luksemburg
Luksemburg je još 21. jula 2023. dozvolio kućni uzgoj do četiri biljke. Privatna konzumacija nije kažnjiva, ali javno pušenje i komercijalna prodaja i dalje su zabranjeni. Zakon je usmjeren na lične slobode, uz zadržavanje kontrole nad javnim prostorom.
Malta
Malta je bila pionir – prva zemlja EU koja je legalizovala rekreativnu upotrebu marihuane još krajem 2021. Odrasli mogu posjedovati do sedam grama u javnosti i čuvati do 50 grama kod kuće. Dozvoljen je uzgoj do četiri biljke, a članovi društvenih kanabis klubova mogu legalno dobiti marihuanu. Pušenje u javnosti i prodaja ostaju ilegalni.
Dekriminalizacija i „siva zona” – gdje zakon toleriše, ali ne priznaje
Holandija
Vjerovatno najpoznatija zemlja kada je riječ o kanabisu. Iako tehnički nije legalizovan, vlasti tolerišu posjedovanje do pet grama i uzgoj do pet biljaka. Coffee shopovi – globalno poznati simboli holandske politike prema marihuani – mogu je prodavati pod određenim uslovima, ali zakon je formalno i dalje ne priznaje.
Španija
U Španiji je dozvoljeno posjedovanje i uzgoj za lične potrebe (do 100 grama), ali isključivo u privatnom prostoru. Postoje i privatni kanabis klubovi, dok komercijalna prodaja ostaje zabranjena. U Španiji je marihuana više pitanje društvene tolerancije nego precizne legislative.
Češka
Češka dozvoljava posjedovanje do 10–15 grama i uzgoj do pet biljaka za ličnu upotrebu. U praksi je zakon prilično blag: kazne su uglavnom novčane, a društvena stigma gotovo nepostojeća.
Belgija
U Belgiji je do tri grama marihuane dekriminalizovano, a tolerira se uzgoj jedne biljke. Zakon eksplicitno ne dozvoljava posjedovanje većih količina, ali vlasti obično ne kažnjavaju kada je riječ o malim količinama za ličnu upotrebu.
Ko je sljedeći?
Švajcarska
U februaru je Švajcarska predstavila prijedlog zakona kojim bi legalizovala rekreativnu marihuanu pod državnim nadzorom. Ako zakon bude usvojen, mogla bi postati uzor mnogim zemljama koje traže ravnotežu između potpune zabrane i neregulisanog tržišta.
A gdje je marihuana i dalje tabu?
Uprkos sve većem broju država koje ublažavaju zakone, u mnogim dijelovima Evrope marihuana ostaje strogo zabranjena za rekreativnu upotrebu. Među njima su Francuska, Portugal, Grčka, Poljska, Rumunija i Hrvatska.
U tim zemljama postoji zakonski okvir koji dozvoljava upotrebu marihuane isključivo u medicinske svrhe – i to pod strogim nadzorom ljekara. Kazne za rekreativnu upotrebu i uzgoj mogu biti ozbiljne, uključujući visoke novčane, pa i zatvorske kazne.
Medicinska marihuana – tiha revolucija
Dok se rekreativna marihuana još uvijek suočava sa zakonodavnim preprekama, medicinska marihuana već ima svoje mjesto u mnogim evropskim zdravstvenim sistemima.
Koristi se za ublažavanje simptoma hroničnog bola, epilepsije, multiple skleroze, pa čak i određenih oblika karcinoma. Sve veći broj studija potvrđuje njenu efikasnost – od smanjenja broja napada do poboljšanja kvaliteta života pacijenata. Kod onkoloških pacijenata koristi se za ublažavanje mučnine i gubitka apetita izazvanih hemoterapijom.
Evropa se kreće – sporo, ali odlučno – ka liberalnijem pristupu marihuani. Svaka zemlja traži sopstveni model, pokušavajući pronaći ravnotežu između javnog zdravlja, individualnih sloboda i društvenih vrijednosti.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
