Republiku Srpsku u 2026. godini očekuje najveća godišnja obaveza po osnovu otplate javnog duga od njenog nastanka, sa ukupnim iznosom koji se procjenjuje na oko 800 miliona evra. Ovaj iznos odnosi se na zbir dospjelih kreditnih anuiteta, uključujući domaće i međunarodne obaveze.
Najveći pojedinačni teret predstavlja dospijeće međunarodnih obveznica emitovanih na Londonskoj berzi 2021. godine. Po tom osnovu, Republika Srpska je dužna da 2026. godine isplati 300 miliona evra glavnice, uz redovne godišnje kamate koje iznose oko 14,25 miliona evra.
Te obveznice imaju petogodišnji rok dospijeća i kamatnu stopu od 4,75 odsto, što znači da tokom cijelog perioda dospijeća Republika Srpska investitorima isplaćuje ukupno više od 70 miliona evra kamata, a potom mora vratiti i kompletnu glavnicu.
Pored londonskih obveznica, u 2026. dospijeva i veći broj drugih kreditnih obaveza prema međunarodnim finansijskim institucijama, komercijalnim bankama i domaćim povjeriocima, što ukupni godišnji iznos otplate podiže na približno 800 miliona evra.
U Srednjoročnoj strategiji upravljanja dugom za period 2024–2027, Ministarstvo finansija Republike Srpske navodi da međunarodne obveznice nose poseban rizik, jer stvaraju visok pritisak na budžet u godinama dospijeća. Kao jedan od glavnih izazova ističe se potreba da se smanji rizik refinansiranja i produži prosječan rok dospijeća duga.
U dostupnim dokumentima navodi se da će se otplata dijela ovih obaveza obezbjeđivati kombinacijom budžetskih prihoda i novih izvora finansiranja, odnosno novim zaduživanjem, što znači da se značajan dio postojećeg duga planira refinansirati.
Stručnjaci upozoravaju da ovako visok nivo godišnje otplate predstavlja ozbiljan izazov za fiskalnu stabilnost, jer ograničava prostor za javnu potrošnju, investicije i socijalne programe, te povećava zavisnost budžeta od novih zaduženja.
Ako se ne obezbijede povoljniji izvori finansiranja ili značajniji rast budžetskih prihoda, 2026. godina mogla bi postati jedna od najzahtjevnijih za javne finansije Republike Srpske od njenog osnivanja.
***
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
