Novi zakon donio najveće promjene u računovodstvu i reviziji u posljednjih 15 godina

Objavljivanjem Zakona o računovodstvu i reviziji Republike Srpske u Službenom glasniku RS broj 115, koji je stupio na snagu 1. januara 2026., Republika Srpska je dobila potpuno novi pravni okvir koji iz temelja mijenja način vođenja poslovnih knjiga, finansijskog izvještavanja i kontrole rada revizora. Zakon uvodi znatno strožija pravila, jasnije odgovornosti i evropske standarde u jednu od najosjetljivijih oblasti privrede – finansije.

Najvažnija promjena odnosi se na odgovornost za finansijske izvještaje. Po novim pravilima, svaki finansijski izvještaj mora biti potpisan od kvalifikovanog lica sa odgovarajućim zvanjem, čime se prekida dosadašnja praksa u kojoj su bilanse često potpisivali formalno odgovorni direktori bez odgovarajuće stručne kvalifikacije.

Zakon uvodi i jasno definisane rokove za predaju izvještaja. Godišnji finansijski izvještaji moraju biti dostavljeni u Registar finansijskih izvještaja najkasnije do kraja februara, dok konsolidovani izvještaji moraju biti predati do kraja aprila. Uz bilanse se obavezno predaje i odluka o njihovom usvajanju, kao i godišnji izvještaj o poslovanju.

Posebna novina je i uvođenje nefinansijskog izvještavanja, odnosno obaveznog izvještaja o održivosti za velika preduzeća i subjekte od javnog interesa. Ovaj izvještaj, koji obuhvata utjecaj poslovanja na životnu sredinu, društvo i upravljanje, mora biti sastavni dio godišnjeg izvještaja o poslovanju, a počinje se primjenjivati od poslovne 2027. godine.

Zakon je proširio i obavezu zakonske revizije. Srednja i velika pravna lica, kao i svi subjekti od javnog interesa, podliježu obaveznoj reviziji finansijskih izvještaja, koja se mora provoditi prema međunarodnim standardima. Revizorska društva sada su dužna da u potpunosti odvoje naknadu za reviziju od naknada za druge usluge kako bi se izbjegao sukob interesa.

Regulisane su i usluge računovodstvenih servisa. Svi koji pružaju računovodstvene usluge moraju biti upisani u registar koje vodi Ministarstvo finansija, uz dokazivanje stručnosti i ispunjavanja zakonom propisanih uslova. Nepostojanje registracije predstavlja zakonski prekršaj.

Povećane su i nadzorne ovlasti Ministarstva finansija nad revizorskim društvima i ovlašćenim revizorima. Ministarstvo može izricati mjere od naloga za otklanjanje nepravilnosti do privremenog ili trajnog oduzimanja licence. Osnovan je i Savjet za računovodstvo i reviziju, koji prati kvalitet finansijskog izvještavanja i daje preporuke za unapređenje oblasti.

Kazne za kršenje odredbi zakona su znatne i odnose se na prekršaje kao što su neuredno vođenje knjiga, netačni bilansi ili rad bez potrebnih licenci. Zakonom se propisuju odgovornosti i za pravna i za odgovorna lica u pravnim osobama.

Stručnjaci iz oblasti finansija ocjenjuju ovaj zakon kao najznačajniju reformu računovodstva i revizije u Republici Srpskoj posljednjih decenija, s ciljem jačanja transparentnosti, povjerenja i usklađivanja sa međunarodnim standardima poslovanja.

***

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.