Povjerenje građana u izborni proces u Bosni i Hercegovini ostaje na veoma niskom nivou. Čak 73,9 odsto ispitanih smatra da izbori u BiH nisu slobodni i pošteni, dok je 11,2 odsto navelo da je lično svjedočilo kupovini glasova ili nekoj drugoj vrsti izborne prevare.
Pokazalo je to najnovije istraživanje javnog mnijenja koje je predstavila Koalicija za slobodne i poštene izbore „Pod lupom“, a koje se bavilo povjerenjem građana u izbore u BiH i načinima na koje se informišu.
Rezultati pokazuju veliki raskorak između nepovjerenja u izborni proces i spremnosti građana da ipak učestvuju na izborima. Prema istraživanju, 73,5 odsto građana namjerava da glasa na Opštim izborima 2026. godine.
Najviše povjerenja CIK-u BiH, najmanje medijima
Ni političke stranke, vlast i funkcioneri ne mogu se pohvaliti velikim povjerenjem građana.
Od aktera obuhvaćenih istraživanjem, najveće povjerenje ima Centralna izborna komisija Bosne i Hercegovine – 21,54 odsto, a slijede Koalicija „Pod lupom“ sa 20,73 odsto i kandidati sa 18,33 odsto.
Opštinske i gradske izborne komisije imaju povjerenje 16,95 odsto ispitanih, političke stranke 9,28 odsto, vlast i funkcioneri 5,04 odsto, druge nevladine organizacije 4,12 odsto, dok su na posljednjem mjestu mediji sa svega 4,01 odsto.
Upravo kod medija istraživanje otkriva zanimljiv paradoks: građani im veoma malo vjeruju, ali ih i dalje najviše koriste da bi saznali šta se dešava.
Medije kao primarni izvor informacija koristi 63,5 odsto građana, dok je televizija, sa 47,9 odsto, glavni pojedinačni izvor informacija.
Istovremeno, 69,9 odsto ispitanih navodi da ne vjeruje informacijama koje dobija putem medija, 75,5 odsto smatra da mediji tokom izbornih kampanja ne izvještavaju objektivno, a 78,95 odsto kaže da je primijetilo favorizovanje određenih političkih stranaka ili političara u medijima.
Građani ne vjeruju ni da su kazne dovoljno stroge
Nepovjerenje se ne završava na samom provođenju izbora.
Čak 77,4 odsto ispitanih smatra da postojeće sankcije nisu dovoljno stroge da bi odvraćale od izbornih nepravilnosti.
S druge strane, izrazito velika podrška postoji za uvođenje novih izbornih tehnologija.
Njih podržava 80,4 odsto građana, dok 60,9 odsto ispitanih vjeruje da će nove tehnologije doprinijeti zaštiti njihovog glasa.
Upravo ova dva podatka pokazuju možda i najvažniji dio istraživanja: građani imaju veoma malo povjerenja u postojeći izborni sistem, ali istovremeno u velikoj većini podržavaju tehnološke promjene koje bi trebalo da povećaju kontrolu i zaštitu izborne volje.
Uprkos nepovjerenju, 73,5 odsto namjerava izaći na izbore
Posebno je značajan podatak da 73,5 odsto građana BiH namjerava glasati na Opštim izborima 2026.
Dakle, prema ovom istraživanju, veliko nepovjerenje u način na koji izborni proces funkcioniše nije dovelo do odustajanja od samih izbora. Naprotiv, gotovo tri četvrtine ispitanih i dalje namjerava izaći na birališta.
Istraživanje je sprovela Agencija za istraživanje tržišta i ispitivanje javnog mnijenja „Metrics“ d.o.o. iz Banje Luke, za naručioca Koaliciju „Pod lupom“, dok je isplatilac bio Centri civilnih inicijativa (CCI).
Ispitivanje je provedeno telefonski, CATI metodom, od 14. do 25. maja 2026. godine, na uzorku od 1.000 punoljetnih građana Bosne i Hercegovine. Navedena margina greške iznosi ±3,1 odsto, uz nivo pouzdanosti od 95 odsto. Istraživanje je urađeno u okviru projekta „Civilno društvo za integritet izbora“, koji finansira Evropska unija, a dijelom sufinansiraju Ambasada Francuske i Švedska.
***
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
