Redakcija Dobojskog infa primila je dopis preduzeća „Vodovod“ a.d. Doboj, kojim nam je dostavljeno rješenje Ustavnog suda Republike Srpske u predmetu koji se odnosi na gradsku odluku o uvođenju blok rastuće tarife za vodu. Iz ovog preduzeća zatražili su objavljivanje rješenja, pozivajući se na naše ranije izvještavanje i potrebu da javnost bude blagovremeno obaviještena.
Dopis broj 03-8628/26, datiran 21. oktobra 2026. godine, potpisao je v. d. direktora „Vodovoda“ Darko Bilić.
Povod za obraćanje je tekst objavljen na Dobojskom infu 8. marta 2026. godine, pod naslovom „Uprkos sudskom rješenju, dobojski ‘Vodovod’ isporučuje veće račune potrošačima: Iz CHP-a pozivaju na osporavanje računa“.
„Vodovod“ se u dopisu poziva na rješenje Ustavnog suda Republike Srpske broj U-109/25 od 30. septembra 2026. godine, objavljeno u „Službenom glasniku Republike Srpske“, broj 94/26. Navode da ovim rješenjem nije prihvaćena inicijativa za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti Odluke o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji, broj 01-013-305/25, objavljene u „Službenom glasniku grada Doboj“, broj 6/25.
Razlog zbog kojeg traže da rješenje objavimo obrazložili su sljedećim riječima:
„Uvažavajući vaše ranije interesovanje za gore navedenu temu, a shodno potrebi da javnost bude blagovremeno obaviještena, molimo vas da isto objavite.“
Za našu redakciju ovakvo obraćanje ima značaj i zbog načina komunikacije. U dosadašnjem odnosu sa gradskim vlastima suočavali smo se sa ignorisanjem i tužbama. Zato pozdravljamo obraćanje u kojem se redakciji dostavlja dokumentacija i traži da se ona učini dostupnom čitaocima.
U nastavku objavljujemo rješenje u cijelosti, uključujući sva tri dijela izreke i kompletno obrazloženje.
Ustavni sud Republike Srpske, na osnovu člana 115. Ustava Republike Srpske i člana 37. stav 1. tačka a), člana 40. stav 5, člana 42. stav 1, člana 57. tačka d) i člana 61. stav 1. t. b), g) i d) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 104/11 i 92/12), na sjednici održanoj 30. septembra 2026. godine, donio je
RJEŠENJE
Ne prihvata se inicijativa za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti Odluke o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji, broj: 01-013-305/25 („Službeni glasnik grada Doboj“, broj 6/25).
Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za ocjenjivanje saglasnosti Odluke o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji, broj: 01-013-305/25 („Službeni glasnik grada Doboj“, broj 6/25), sa čl. 2. i 3. Zakona o zabrani diskriminacije („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“, br. 59/09 i 66/16).
Obustavlja se postupak za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti Odluke o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji, broj: 01-013-305/25 („Službeni glasnik grada Doboj“, broj 6/25), u odnosu na Zakon o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 6/12, 63/14, 18/17 i 90/21).
Obrazloženje
Centar za humanu politiku iz Doboja dao je Ustavnom sudu Republike Srpske (u daljem tekstu: Ustavni sud) inicijativu (koja je označena kao prijedlog) za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti Odluke o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji, broj: 01-013-305/25, od 26. avgusta 2025. godine („Službeni glasnik grada Doboj“, broj 6/25), koju je donijela Skupština grada Doboj. Davalac inicijative i njene dopune smatra da osporena odluka nije u saglasnosti sa čl. 45. i 108. Ustava Republike Srpske, članom 20. st. 2. i 3. Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 58/11, 104/16, 95/18 i 94/24), te članom 3. t. v), g) i d), članom 46. stav 3, članom 52. st. 1. i 2. i članom 120. tačka d) Zakona o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 6/12, 63/14, 18/17 i 90/21), kao i čl. 2. i 3. Zakona o zabrani diskriminacije („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“, br. 59/09 i 66/16). Davalac inicijative ističe, prije svega, da je propisivanje iz izmijenjenog člana 94. osporene odluke, prema kome se rastuća tarifa uvodi zbog „nedostatka vode u vodovodnom sistemu, a radi uticaja na štednju vode i smanjenje nenamjenskog i neracionalnog trošenja“, u suprotnosti sa članom 20. stav 2. Zakona o komunalnim djelatnostima. Ovaj član zakona, naime, propisuje da se cijene komunalnih usluga određuju prema normativima i standardima u komunalnim djelatnostima i tržišnim cijenama ulaznih troškova. U inicijativi se dalje navodi da se normiranjem iz osporene odluke omogućava izbjegavanje propisivanja iz člana 20. stav 3. ove zakonske odredbe, prema kojoj saglasnost na cijenu komunalne usluge daje nadležni organ lokalne samouprave, dok u konkretnom slučaju odluku o uvođenju blok tarife i iznosu cijene za svaku godinu donosi Nadzorni odbor „Vodovoda“ a.d. Doboj, bez obaveze pribavljanja ove saglasnosti.
Kada je riječ o navodima kojima se predmetna odluka osporava u odnosu na Zakon o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 6/12, 63/14, 18/17 i 90/21), davalac inicijative ističe da je ona u suprotnosti i sa čl. 3, 52, 120. tog zakona jer je osporenu odluku razmatralo savjetodavno tijelo čiji članovi su imenovani rješenjem gradonačelnika Doboja, ali bez prethodne odluke Skupštine grada da se takvo tijelo obrazuje. Time je, prema navodima iz inicijative, povrijeđeno pravo potrošača na informisanost, pravo na izbor usluga po prihvatljivim cijenama i pravo da potrošači posredstvom udruženja za zaštitu potrošača budu predstavljani, te da učestvuju u radu nadležnih organa. Davalac inicijative takođe smatra da je propisivanje iz osporene odluke u suprotnosti i sa članom 46. stav 3. Zakona o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 6/12, 63/14, 18/17 i 90/21), prema kojem je trgovac koji pruža ekonomsku uslugu obavezan da omogući potrošaču njeno korišćenje pod jednakim uslovima i bez diskriminacije.
Nadalje, osporeno normiranje je, prema mišljenju davaoca inicijative, u suprotnosti i sa čl. 2. i 3. Zakona o zabrani diskriminacije jer se njime uvodi blok rastuće tarife po različitim cijenama i za različite kategorije korisnika, čime se diskriminišu korisnici vodovoda i kanalizacije. Ovakvu tvrdnju davalac inicijative obrazlaže time što osporene norme predviđaju višu cijenu za potrošnju preko 24 m³ vode, mogućnost izuzeća poljoprivrednika i sl. Davalac inicijative ističe da osporena odluka nije, s obzirom na to, u saglasnosti sa navedenim odredbama pomenutih zakona, kao i sa čl. 45. i 108. Ustava.
U odgovoru na navode iz inicijative i njene dopune, koji je Ustavnom sudu dostavila Skupština grada Doboj, navodi se da je cilj uvođenja blok tarife racionalno korišćenje vode, štednja i sprečavanje prekomjerne i nenamjenske potrošnje, zbog nedostatka vode u vodovodnom sistemu. Ističe se da ovakvo rješenje ima uporište u Okvirnoj direktivi o vodama Evropske unije, koja predviđa da politika cijena vode treba da podstiče efikasno korišćenje vodnih resursa. Donosilac osporenog akta ukazuje da je članom 2. Zakona o vodama Republike Srpske utvrđeno da je svrha tog zakona održivo i racionalno upravljanje vodama, te sprečavanje nepotrebnog trošenja, kao i da uvođenje blok tarife nema obilježja diskriminacije jer Zakon o zabrani diskriminacije BiH dozvoljava različito postupanje ako je zasnovano na objektivnoj i razumnoj opravdanosti. U odgovoru se navodi i da su slični sistemi blok tarifa uvedeni u određenim gradovima u okruženju. U pogledu navoda iz inicijative prema kojima je odluku razmatralo Savjetodavno tijelo koje nije formirala Skupština grada, u odgovoru se ističe da je riječ o pojedinačnom aktu – rješenju o imenovanju članova tog tijela – koje nema karakter opšteg pravnog akta, zbog čega ne može biti predmet ocjene ustavnosti i zakonitosti pred Ustavnim sudom. Imajući u vidu izloženo, donosilac osporenog akta predlaže da Ustavni sud odbije prijedlog za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti osporene odluke.
Osporenu Odluku o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji, broj: 01-013-305/25, od 26. avgusta 2025. godine („Službeni glasnik grada Doboj“, broj 6/25), donijela je Skupština grada Doboj, pozivajući se na čl. 6. i 9. Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11 i 100/17), član 18. stav 2. tačka 2. i član 20. Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 97/16, 36/19 i 61/21), član 18. i član 35. Statuta Grada Doboj („Službeni glasnik Grada Doboj“, br. 1/17 i 3/22).
Tačkom I osporene odluke je propisano da se član 94. mijenja i glasi:
„Zbog nedostatka vode u vodovodnom sistemu, a radi uticaja na štednju vode i smanjenje nenamjenskog i neracionalnog korišćenja iste od strane korisnika, i obezbjeđenja količine vode potrebne za zadovoljenje osnovnih životnih potreba korisnika, Vodovod može pri obračunu i fakturisanju količine isporučene vode uvesti sistem blok rastuće tarife za korisnike usluga u kategoriji ‘domaćinstva’.
Sistem blok rastuće tarife iz prethodnog stava podrazumijeva da se količina isporučene vode do 24 m³ mjesečno po domaćinstvu obračunava po osnovnoj cijeni koja važi za tu kategoriju, a da se količina isporučene vode koja prelazi 24 m³ mjesečno obračuna po većoj cijeni od osnovne cijene, za svaki metar kubni isporučene vode koja prelazi količinu od 24 m³.
Blok rastuća tarifa iz prethodnog stava primjenjivaće se u toku cijele godine.
Ukoliko domaćinstvo korisnika ima više od četiri člana, korisniku se na njegov zahtjev odobrava da plaća osnovnu cijenu za isporučenu vodu po 6 m³ po svakom članu domaćinstva, a za količinu isporučene vode koja prelazi 6 m³ po članu domaćinstva, isti plaća cijenu po blok rastućoj tarifi u skladu sa stavom 2. ovog člana. Broj članova domaćinstva korisnik dokazuje kućnom listom koju dostavlja Vodovodu.
Korisnicima koji vodovodni priključak koriste i za potrebe svog porodičnog poljoprivrednog gazdinstva registrovanog kod nadležnog organa može se odobriti da im se po osnovnoj cijeni obračunava i veća količina isporučene vode u odnosu na st. 2. i 3. ovog člana, zavisno od broja stoke i veličine poljoprivrednog gazdinstva.
Na zahtjev korisnika, Odluku o količini isporučene vode koja se obračunava po osnovnoj cijeni iz prethodnog stava donosi Odjeljenje za privredu i društvene djelatnosti Grada Doboj, a ta količina ne obuhvata količinu vode iz st. 2. i 4. ovog člana.
O uvođenju bloka rastuće tarife Vodovod je dužan obavijestiti korisnike usluga obavještenjem koje se dostavlja uz račun za vodu. Obavještenje se dostavlja uz račun za vodu u mjesecu koji prethodi uvođenju bloka rastuće tarife.
Odluku o uvođenju blok rastuće tarife i iznosu cijene blok rastuće tarife za svaku godinu donosi Nadzorni odbor ‘Vodovoda’ a.d. Doboj.
Obaveza korisnika je da svake godine podnosi zahtjev s dokazima za odobrenje većih količina po osnovnoj cijeni.
Pod osnovnom cijenom, u smislu ovog člana, podrazumijeva se varijabilni dio cijene komunalne usluge proizvodnje i isporuke vode, za kategoriju ‘domaćinstva’.“
Tačkom II osporene odluke je određeno da ova odluka stupa na snagu 8. (osmog) dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku grada Doboj“.
U postupku ocjenjivanja ustavnosti i zakonitosti osporene odluke Ustavni sud je imao u vidu odredbe Ustava na čiju povredu ukazuje davalac inicijative, kao i odredbe koje su prema mišljenju Ustavnog suda od značaja za odlučivanje u ovoj pravnoj stvari, a kojima je utvrđeno: da su građani Republike ravnopravni u slobodama, pravima i dužnostima, jednaki pred zakonom i da uživaju istu pravnu zaštitu bez obzira na rasu, pol, jezik, nacionalnu pripadnost, vjeroispovijest, socijalno porijeklo, rođenje, obrazovanje, imovno stanje, političko i drugo uvjerenje, društveni položaj ili drugo lično svojstvo (član 10), da je svako dužan da se pridržava Ustava i zakona, kao i da je svako dužan da savjesno i odgovorno vrši povjerenu mu javnu funkciju (član 45), da opština preko svojih organa, u skladu sa zakonom, uređuje i obezbjeđuje obavljanje komunalnih djelatnosti (član 102. stav 1. tačka 2), te da zakoni, statuti, drugi propisi i opšti akti moraju biti u saglasnosti sa Ustavom, a propisi i drugi opšti akti moraju biti u saglasnosti sa zakonom (član 108).
Zakonom o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 97/16, 36/19, 61/21, 100/25 i 114/25) propisano je da samostalne nadležnosti jedinice lokalne samouprave obuhvataju, pored ostalih, uređenje i obezbjeđenje obavljanja komunalnih djelatnosti, u okviru kojih je propisana proizvodnja i isporuka vode, u skladu sa zakonom, te osnivanje privrednih društava, ustanova i drugih organizacija radi pružanja usluga iz njihove nadležnosti, uređenje njihove organizacije i upravljanje (član 18. tačka 2) podt. 2. i 3), kao i da skupština jedinice lokalne samouprave donosi odluke i druge opšte akte i donosi odluke o komunalnim taksama i drugim javnim prihodima, kada je ovlašćena zakonom (član 39. stav 2. t. 2) i 10).
Pored toga, Zakonom o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11, 100/17 i 114/25), u odnosu na čije odredbe, između ostalog, davalac inicijative osporava predmetnu odluku i koji je poslužio kao pravni osnov za njeno donošenje, utvrđene su komunalne djelatnosti od posebnog javnog interesa i način obezbjeđivanja posebnog javnog interesa, organizacija obavljanja komunalnih djelatnosti i način njihovog finansiranja (član 1), te je propisano da su, pored ostalih, komunalne djelatnosti proizvodnje i isporuke vode i prečišćavanje i odvođenje otpadnih voda djelatnosti od posebnog javnog interesa (član 2. stav 1. t. a) i b)). Nadalje, ovim zakonom je propisano da proizvodnja i isporuka vode obuhvataju sakupljanje, prečišćavanje i isporuku vode korisnicima za piće i druge potrebe vodovodnom mrežom do mjernog instrumenta korisnika, uključujući i mjerni instrument, da prečišćavanje i odvođenje otpadnih voda obuhvata sakupljanje iskorišćenih voda od priključka korisnika na zajedničku kanalizacionu mrežu, odvođenje kanalizacionom mrežom, prečišćavanje i ispuštanje iz mreže, kao i čišćenje septičkih jama, da je davalac komunalne usluge javno komunalno preduzeće ili drugi privredni subjekat kojem su povjereni poslovi obavljanja komunalne djelatnosti (član 3. t. b), v) i h)), da jedinica lokalne samouprave obezbjeđuje organizovano obavljanje komunalnih djelatnosti, a svojom odlukom detaljnije propisuje: uslove i način obavljanja komunalnih djelatnosti, materijalne, tehničke i druge uslove za finansiranje, razvoj, izgradnju i održavanje komunalnih objekata, uslove za funkcionisanje i tehničko-tehnološko jedinstvo sistema i uređaja, opšte uslove koje sadrži ugovor između davaoca i korisnika komunalne usluge, uslove za korišćenje i prestanak korišćenja komunalne usluge, te jedinicu obračuna za svaku vrstu komunalne usluge i način naplate komunalnih usluga (član 6. stav 1. t. a), b), v), g), d) i e), da odluku iz stava 1. ovog člana donosi skupština jedinice lokalne samouprave (član 6. stav 2), da za obavljanje komunalnih djelatnosti i drugih djelatnosti od javnog interesa jedinica lokalne samouprave može osnovati javno komunalno preduzeće (u daljem tekstu: javno preduzeće) ili te poslove može povjeriti drugim privrednim subjektima koji su dužni da komunalnu djelatnost koja im je povjerena obavljaju u skladu sa ovim zakonom i drugim propisima (član 7. stav 1), da korisnik komunalne usluge koristi komunalne usluge koje je jedinica lokalne samouprave organizovala na svom području u skladu sa odredbama ovog zakona (član 9a. stav 1), da se sredstva za obavljanje komunalnih djelatnosti individualne komunalne potrošnje obezbjeđuju iz cijene komunalnih usluga, da se cijenom komunalnih usluga obezbjeđuju sredstva za pokriće ukupnih rashoda davaoca komunalne usluge i unapređivanje postojećih komunalnih objekata i uređaja, prema normativima i standardima u komunalnim djelatnostima i tržišnim cijenama ulaznih troškova, da cijenu komunalne usluge utvrđuje davalac komunalne usluge, a saglasnost na cijenu daje nadležni organ jedinice lokalne samouprave (član 20. st. 1, 2. i 3).
Isto tako, Ustavni sud je imao u vidu da je poslije donošenja Odluke o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji („Službeni glasnik grada Doboj“, broj 6/25), a u toku trajanja postupka pred Ustavnim sudom, stupio na snagu Zakon o izmjeni i dopunama Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 49/26), kojim je, između ostalog, mijenjan član 6. stav 1. tačka e) Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11, 100/17 i 114/25) na način da je u nadležnost jedinice lokalne samouprave povjereno da svojom odlukom, između ostalog, detaljnije propiše i strukturu cijene komunalnih usluga.
Takođe, ovim Zakonom o izmjeni i dopunama Zakona o komunalnim djelatnostima dodati su novi st. 3. i 4. u članu 20. Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11, 100/17 i 114/25) kojima je propisano da strukturu cijene komunalnih usluga za komunalne djelatnosti iz člana 2. stav 1. t. a) i b) ovog zakona čine fiksni i varijabilni dio (stav 3), da fiksni dio iz stava 3. ovog člana ne zavisi od utroška vode, odnosno količine otpadnih voda, a da se varijabilni dio obračunava po m³ utroška vode, odnosno po m³ količine otpadnih voda ispuštenih u javnu kanalizacionu mrežu (stav 4).
Ustavni sud konstatuje da naprijed citirane odredbe člana 20. st. 2. i 3. Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11, 100/17 i 114/25), u odnosu na koje davalac inicijative osporava predmetnu odluku, nisu bile predmet izmjena i dopuna Zakona o izmjeni i dopunama Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 49/26).
Isto tako, Ustavni sud je uzeo u obzir da je poslije donošenja osporene odluke, a u toku trajanja postupka pred Ustavnim sudom, Zakon o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 6/12, 63/14, 18/17 i 90/21) prestao da važi stupanjem na snagu novog Zakona o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 101/25).
Ustavni sud je u konkretnom slučaju takođe uzeo u obzir i odredbu člana 9. stav 3. Zakona o regulisanju cijena („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 106/09), kojom je propisano da privredni subjekti koji se bave proizvodnjom određenih proizvoda, odnosno vršenjem usluga koje su prema posebnim propisima utvrđene kao komunalne usluge, formiraju cijene tih proizvoda i usluga uz prethodno pribavljenu saglasnost nadležnog organa jedinice lokalne samouprave.
Iz citiranih ustavnih i zakonskih odredaba proizlazi da su proizvodnja i isporuka vode, kao i prečišćavanje i odvođenje otpadnih voda, komunalna djelatnost koju uređuje i obezbjeđuje jedinica lokalne samouprave, te da se radi o djelatnosti od posebnog javnog interesa za čije obavljanje jedinica lokalne samouprave može osnovati javno komunalno preduzeće ili te poslove može povjeriti drugim privrednim subjektima. Takođe, jedinica lokalne samouprave obezbjeđuje organizovano obavljanje komunalnih djelatnosti, te u tom smislu odlukom skupštine opštine/grada, između ostalog, detaljnije propisuje: uslove i način obavljanja komunalnih djelatnosti, materijalne, tehničke i druge uslove za finansiranje, razvoj, izgradnju i održavanje komunalnih objekata, uslove za funkcionisanje i tehničko-tehnološko jedinstvo sistema i uređaja, te jedinicu obračuna za svaku vrstu komunalne usluge, strukturu cijene komunalnih usluga i način naplate komunalnih usluga.
S obzirom na navedeno, Ustavni sud konstatuje, prije svega, da je u konkretnom slučaju Skupština grada Doboj bila ovlašćena da donese Odluku o izmjeni i dopuni Odluke o vodovodu i kanalizaciji shodno odredbama člana 6. Zakona o komunalnim djelatnostima. Donošenje takve odluke otvorilo je, međutim, pitanje njene ustavnosti i zakonitosti budući da je davalac inicijative osporio mogućnost da „Vodovod“ a.d. Doboj uvede blok rastuću tarifu za korisnike u kategoriji „domaćinstva“. Ocjenjujući zakonsku utemeljenost, a posredno i ustavnost rješenja iz predmetne odluke, Ustavni sud je utvrdio da su osporene norme saglasne dopuni člana 6. stav 1. tačka e) i člana 20. stav 3. Zakona o komunalnim djelatnostima. Naime, navedenim normama zakona jedinica lokalne samouprave je ovlašćena da svojom odlukom detaljnije propiše, između ostalog, i strukturu cijene komunalnih usluga, kao i da istu cijenu čine fiksni i varijabilni dio. Stoga, donosilac osporenog akta je u konkretnom slučaju i u formalnom i u materijalnom smislu utvrđujući strukturu cijene usluge vodosnabdijevanja na području ove jedinice lokalne samouprave u svemu postupio u skladu sa zakonom dobijenim nadležnostima. Imajući u vidu, dakle, da je prema osporenoj odluci cijena komunalne usluge za komunalnu djelatnost proizvodnje i isporuke vode podijeljena na fiksni i varijabilni dio, te da se varijabilni dio obračunava po m³ utroška vode, uvođenje blok rastuće tarife predstavlja u stvari realizaciju zakonom datog ovlašćenja o mogućnosti kreiranja strukture cijene komunalnih usluga. Shodno iznesenom, normiranje da se količina isporučene vode koja prelazi određeno mjesečno ograničenje obračunava po cijeni većoj od osnovne cijene, prema ocjeni Ustavnog suda, saglasno je odredbama člana 20. st. 2. i 3. Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11, 100/17, 114/25 i 49/26).
Inicijativom se nadalje tvrdi da je norma osporene odluke, prema kojoj odluku o uvođenju blok rastuće tarife i iznosu cijene blok rastuće tarife za svaku godinu donosi Nadzorni odbor „Vodovoda“ a.d. Doboj, u suprotnosti sa odredbom izmijenjenog člana 20. stav 3, odnosno stav 7. Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11, 100/17, 114/25 i 49/26). Davalac inicijative, naime, smatra da je ovakvim normiranjem donosilac osporenog akta izbjegao obavezu da nadležni organ jedinice lokalne samouprave mora dati saglasnost na uvođenje rastuće tarife i cijenu komunalne usluge. Razmatrajući ove navode inicijative Ustavni sud smatra da osporena norma podzakonskog akta ipak nije u suprotnosti sa navedenom odredbom zakona, iako, istina, u okviru nje nije izričito navedeno da donosilac akta mora dobiti saglasnost na rastuće tarife i cijenu od strane nadležnog organa. Ovakva odluka Ustavnog suda temelji se, između ostalog, prevashodno na tome što izostanak izričitog normiranja u okviru podzakonske norme ne znači nužno da je zbog toga ista u suprotnosti sa normom višeg opšteg akta koji takav uslov predviđa. Takođe, osporena odluka, sama po sebi, u konkretnom slučaju nije akt kojim se normira iznos cijene rastuće tarife, usljed čega, prema ocjeni Ustavnog suda, saglasnost koju predviđa zakon u predmetnom slučaju nije ni potrebna. Shodno tome, procedura donošenja budućih akata o uvođenju blok rastućih tarifa i iznosu cijena komunalnih usluga koje će donositi Nadzorni odbor „Vodovoda“ a.d. Doboj nije oslobođena obaveze pribavljanja saglasnosti direktnom primjenom odredbe člana 20. stav 3, odnosno stav 7. Zakona o komunalnim djelatnostima („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 124/11, 100/17, 114/25 i 49/26).
U vezi sa tvrdnjama iz inicijative, prema kojima je osporena odluka navodno u nesaglasnosti sa čl. 2. i 3. Zakona o zabrani diskriminacije („Službeni glasnik Bosne i Hercegovine“, br. 59/09 i 66/16), Ustavni sud je ocijenio da, shodno članu 115. Ustava Republike Srpske, nije u nadležnosti ovog suda da cijeni usaglašenost propisa sa zakonima koje je usvojila Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine. Iz tog razloga Ustavni sud nije prihvatio inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje njene ustavnosti i zakonitosti u odnosu na navedeni zakon.
Međutim, budući da je davalac inicijative ovim tvrdnjama osporio usaglašenost predmetne odluke sa pravom na nediskriminaciju, Ustavni sud je odlučio, primjenom člana 42. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 104/11 i 92/12), da se takve tvrdnje ispitaju u odnosu na garanciju koju pruža član 10. Ustava Republike Srpske. Ustavni sud je, primjenjujući, dakle, Ustav kao mjerilo za ocjenjivanje ustavnosti, utvrdio da takođe nisu osnovani navodi iz inicijative prema kojima se uvođenjem blok rastuće tarife navodno međusobno diskriminišu adresati komunalnih usluga. Naime, osporena odluka predviđa mogućnost da „Vodovod“ a.d. Doboj po različitoj cijeni obračunava različite količine isporučenog proizvoda (vode), ali isto tako nije sporno da se ista jedinična potrošnja vode obračunava po identičnoj cijeni. Stoga, odlukom je dopuštena razlika između cijena, ali samo po osnovu količine potrošene vode, a ne u odnosu na neko od ličnih svojstava korisnika usluga, odnosno potrošača. Radi toga, budući da se navedeno razlikovanje korisnika komunalnih usluga, normirano osporenom odlukom, temelji na količini utrošene vode, a ne prema jednom od osnova koji uživaju zaštitu člana 10. Ustava Republike Srpske (rasa, pol, jezik, nacionalna pripadnost, vjeroispovijest itd.), Ustavni sud je ocijenio da u konkretnom slučaju ne postoji povreda ustavnog prava na jednakost građana pred zakonom. Jer da bi se utvrdilo postojanje povrede ovog prava nužno je, pored ostalog, da je razlikovanje adresata zasnovano na jednom od pomenutih osnova koji uživaju zaštitu člana 10. Ustava.
Nadalje, Ustavni sud je utvrdio da je stupanjem na snagu Zakona o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 101/25) prestao da važi Zakon o zaštiti potrošača u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 6/12, 63/14, 18/17 i 90/21), u odnosu na koji zakon se traži ocjenjivanje zakonitosti kontrolisanog podzakonskog opšteg akta. Imajući to u vidu, Ustavni sud je, saglasno članu 57. stav 1. tačka d) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 104/11 i 92/12), obustavio postupak za ocjenjivanje osporene odluke u odnosu na odredbe člana 3. t. v), g) i d), člana 46. stav 3, člana 52. st. 1. i 2. i člana 120. tačka d) Zakona o zaštiti potrošača („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 6/12, 63/14, 18/17 i 90/21) zbog toga što su u toku postupka prestale postojati procesne pretpostavke za njegovo dalje vođenje.
Konačno, Ustavni sud nije razmatrao navode inicijative o tome da je osporenom odlukom povrijeđena odredba člana 45. Ustava, kojom je svakome stavljeno u dužnost da se pridržava Ustava i zakona, te da savjesno i odgovorno vrši povjerenu mu javnu funkciju, budući da se radi o paušalnim navodima, jer davalac inicijative nije izložio niti jedan argument koji bi opravdao svoju tvrdnju o postojanju povrede navedene ustavne norme.
Kako je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i prikupljeni podaci pružaju pouzdan osnov za odlučivanje, Ustavni sud je, na osnovu člana 40. stav 5. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 104/11 i 92/12), u ovom predmetu odlučio bez donošenja rješenja o pokretanju postupka.
Na osnovu izloženog, Ustavni sud je odlučio kao u izreci ovog rješenja.
Ovo rješenje Ustavni sud je donio u sastavu: predsjednik Suda mr Džerard Selman i sudije: Svetlana Brković, Zlatko Kulenović, prof. dr Radomir V. Lukić, prof. dr Ivanka Marković, dr Ljubomir Ožegović, prof. dr Darko Radić, akademik prof. dr Snežana Savić i mr Gorana Turić.
Broj: U-109/25
30. septembra 2026. godine
Banjaluka
Predsjednik Ustavnog suda,
Mr Džerard Selman, s.r.
Rješenje je dostupno i na zvaničnoj stranici Ustavnog suda Republike Srpske.
***
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
