GRAD SLUČAJ Dok Gradiška koristi vještačku inteligenciju, “Vodovod Doboj” traži potvrde o zaposlenju

DOBOJ – Dok vodovodni sistem u Gradišci koristi najmoderniju tehnologiju vještačke inteligencije za rano otkrivanje kvarova, “Vodovod” u Doboju, umjesto modernizacije, fokusiran je na prikupljanje ličnih podataka građana – čak i onih koje zakon ne propisuje. Traže se lične karte, potvrde o zaposlenju, posjedovni listovi i izvod iz knjige ugovora, što otvara ozbiljna pitanja o zakonitosti i svrsi ovakvih zahtjeva.

Gradiška je, prema pisanju portala Capital.ba, prva lokalna zajednica u Evropi koja koristi vještačku inteligenciju za nadzor vodovodne mreže. Zahvaljujući savremenim senzorima i algoritmima, moguće je u roku od nekoliko sekundi detektovati kvarove koji su ranije danima prolazili nezapaženo. Rezultat – manje kvarova, manji gubici vode i brža reakcija.

U Doboju, međutim, priča ide u potpuno suprotnom pravcu. Umjesto digitalizacije, građanima se prijeti isključenjem s mreže ako ne dostave traženu dokumentaciju i ne potpišu novi ugovor, iako već posjeduju važeće ugovorne odnose s “Vodovodom”. Posebno sporno postaje što se traže i potvrde o zaposlenju – dokument koji ni na koji način nije relevantan za pružanje usluge vodosnabdijevanja.

Pravnici upozoravaju da su ovakvi zahtjevi u suprotnosti sa Zakonom o zaštiti ličnih podataka BiH. “Javno preduzeće ima pravo da sklopi ugovor sa korisnikom usluge, ali to ne znači da može tražiti podatke koji nisu direktno povezani sa svrhom ugovora. Potvrda o zaposlenju, posjedovni list ili izvod iz ugovora o kupoprodaji su podaci koji su pretjerani i nepropisani zakonom”, kaže za naš portal sagovornik iz pravne struke, uz napomenu da građani imaju pravo odbiti dostavljanje ovih podataka.

Pitanje koje se nameće jeste: zašto “Vodovod Doboj” želi da zna ko je zaposlen, ko je vlasnik nekretnine, i na osnovu kakvog dokumenta živi na određenoj adresi? Da li je to pokušaj kontrole, evidencije za nepoznate svrhe, ili nešto treće? Odgovore iz ove javne ustanove do objave teksta nismo dobili.

Nadalje, građani ističu da su zbog ovih zahtjeva prinuđeni da odlaze u matične urede, opštinske katastre i kod poslodavaca, te da izdavanje traženih dokumenata košta i do 50 KM, što za mnoge predstavlja ozbiljan finansijski udar, posebno u jeku inflacije i sve većih životnih troškova.

U trenutku kada evropske opštine uvode pametne sisteme, senzore, daljinsko očitavanje potrošnje i digitalizaciju korisničkog servisa, Doboj kao da ide unazad – birokratija, papir, prijetnje i nejasne procedure.

Ako se već govori o unapređenju usluge i ažuriranju podataka, onda je krajnje vrijeme da se “Vodovod Doboj” okrene modernim rješenjima – uvođenju elektronskih servisa, aplikacija za prijavu kvarova i transparentnom komunikacijom sa korisnicima. Umjesto da prati primjere poput Gradiške, ovo javno preduzeće bira put zbunjenosti, netransparentnosti i moguće zloupotrebe ličnih podataka.

Građani imaju pravo na vodu – ali i na zaštitu privatnosti. Javna preduzeća bi trebalo da služe građanima, a ne da ih opterećuju nepotrebnim administrativnim barijerama.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.