GRAĐANI OGORČENI Ugroženiji smo od poplava nego 2014. godine!

Šta nismo naučili od poplava

Na devetogodišnjicu poplava Centar za humanu politiku obratio se Vladi RS, ministarstvu vodoprivrede, Vodama Srpske i republičkoj vodnoj inspekciji sa upozorenjem da Dobojnije zaštićen, da je ugroženiji od poplava nego 2014. godine i da nadležne institucije ne čine ništa ili veoma malo da se Doboj zaštiti od poplava. U poplavi 2014. godine, podsjećaju, utopljeno je 11 nezaštićenih, neobaviještenih, neevakuisanih i žrtvovanih Dobojlija, pričinjena je šteta od nekoliko stotina miliona KM, dobojska dječica su odlazila u vrtiće,obdaništa i škole u vrijeme kada je voda ulazila u grad i dobojski gradonačelnik po običaju nije bio na svom radnom mjestu.

Kako za BUKU kaže Momir Dejanović, predsjednik Centra odmah nakon poplava 2014. godine izrađen je projekat uređenja korita Bosne, podignuta visina kritičnog dijela odbrambenog nasipa i započeto uređenje korita potoka Liješanj i nekih pritoka Bosne, nakon čega su obustavljene sve aktivnosti na zaštiti Doboja od poplava.

U velikom koritu Bosne, dodaje, koje je pregrađeno na više mjesta, nastavljeni su zakonom zabranjeni radovi nasipanja i gradnje, malo korito Bosne se uzurpira, nasipa i ne čisti, izdaju se sporne privremene vodne dozvole, Vode Srpske se kao upravljač javnog dobra ponašaju neodgovorno i nesavjesno i republički vodni inspektori tolerišu nezakonitosti I štite uzurpatore javnog dobra.

“Nije uređeno korito Bosne zbog opstrukcije gradske vlasti, koja je prije devet godina naručila, dobila i platila projekat uređenja korita Bosne i koja sprečava realizaciju ovog projekta zbog koruptivnih interesa i namjere da veći dio vodnog pretvori u građevinsko zemljište. Suđenje bivšem dobojskom gradonačelniku, koji je optužen za izazivanje opšte opasnosti prilikom poplave 2014. godine, ustupljeno je drugom sudu zbog kukavičluka dobojskog suda i kalkulacije da bi optuženi u banjalučkom sudu mogao biti oslobođen ili dobiti blažu kaznu. Dobojski sud ne postupa ni po tužbi zbog povrede kolektivnih prava građana na zaštićenost od poplava, koja je podnesena 2017. godine”, ističe Dejanović podjećajući da je u proteklih nekoliko godina Centar za humanu politiku podnio više krivičnih prijava zbog izazivanja opšte opasnosti od poplava i zatražio smjenu direktora Voda Srpske i odgovornih u vodnoj inspekciji, a poslednja krivična prijava podnesena je protiv odgovornog lica firme koja nasipa malo korito Bosne, republičkog vodnog inspektora i direktora Voda Srpske.

A koliko se malo radi na zaštiti jasno govori i podatak da “Akcioni plan za zaštitu od poplava i upravljanje rijekama u BiH”, koji su se, nakon poplava 2014., obavezale realizovati sve vlasti u BiH do kraja 2017. godine, isti nisu realizovale. Rok za njegovu realizaciju prvo je produžen je do 2021. godine, a sada do 2024. Tako se kod nas riješavaju problem.

ŠTA SU URADILE INSTITUCIJE

Početkom februara ove godine potpisani su ugovori za šest mjera zaštite od poplava u Republici Srpskoj, posredstvom kredita Evropske investicione banke od 19 miliona evra kao nastavak projekta upravljanja rizicima od poplava u Srpskoj.

Ugovori se odnose na sanacione mjere na rijeci Vrbas kroz Banjaluku u vrijednosti od 5.677.136 KM bez PDV-a, rijeci Bosni u naselju Dobor na području Modriče vrijedan 8.335.675 KM, te rijekama Liješanj i Grab u Doboju u vrijednosti od 2.464.351 KM.

Potpisani su ugovori za regulaciju rijeke Hoče u naselju Terminal - Karakaj na području Zvornika vrijedan 2.355.872 KM bez PDV-a, sanaciju crpnih stanica uz rijeku Savu u vrijednosti od 6.250.000 KM i sanacione mjere na rijeci Miloševici u Prijedoru u vrijednosti od 3.239.042 KM.

Zaključno sa prošlom godinom, a prema informacijama iz Plana odbrane od poplava u RS za 2022. godinu koji je usvojila Vlada Republike Srpske od poplava su zaštićena područja uz Savu, a ostali sistemi su nedovršeni ili ih nema, izuzimajući urbane cjeline.

U dokumentu se takođe navodi da je trenutni sistem odbrane od poplava kojim upravalju "Vode Srpske", pouzdaniji nego za vrijeme poplava 2014. godine i da su uložena značajna sredstava u nasipe, pumpne stanice, obodnske kanale i unutrašnju kanalsku mrežu.

"Dužina odbrambenih nasipa u RS iznosti oko 250 kilometara, a riječ je uglavnom o nasipima izgrađenim za zaštitu od velikih voda rijeka Save, Une, Vrbasa, Bosne, Drine, obodnim kanalima i manjim rječicama u neposrednoj blizini ušća u Savu", stoji u dokumentu.

ŠTA KAŽU REVIZORI

Glavna služba za reviziju 2020. godine ocjenjujući Izvještaj revizije učinka "Prevencije od poplava", kao jedan od većih problema vidi to što Republika Srpska nema Plan upravljanja rizicima od poplava, što je ključni dokument. Revizori su, između ostalog naveli i da institucije nisu vršile preispitivanje postojećeg modela finansiranja zaštite od poplava i predlaganje poboljšanja, a sredstva od posebnih vodnih naknada se nisu u cjelosti usmjeravala u sektor voda, dok su pristup izgradnji, rekonstrukciji, tekućem i investicionom održavanju zaštitnih vodnih objekata ocijenili kao neplanski i nesistematičan.

Trenutno stanje na graničnim prelazima donosi Auto-moto savez Republike Srpske

Stanje na graničnim prelazima možete pratiti UŽIVO i putem aplikacije za Android Auto-moto saveza Republike Srpske!